Şüphesiz Prof. Dr. Teoman Duralı ülkemizin en önemli mütefekkirlerinden biriydi. Hatta bana kalırsa bu ülkenin gördüğü tek gerçek sosyal bilimci veya ideolog olarak nitelendirilebilir kendidi. Kendisinin en önemli düşüncelerinden bir kısmı da dil üzerinedir. Aşağıda Teoman Duralı ile yapılmış bir röportajdan alıntı yer almaktadır.
edemiyoruz ve düşünme de dille oluyor. Çoğu kere dili kullandığımızın farkında değiliz ama bu kendiliğinden akıyor, çok uç noktalarda dilin bilincine varıyoruz. İşte meselâ İslam’da sarhoşluk yasağının asıl sebebi bu… Çünkü sarhoş olduğunuzda dili bilinçlice kullanamıyorsunuz, karar veremiyorsunuz. “Ben burada ibadet ediyorum, bu ibadetimin manası şudur” diyemiyorsunuz ama yine dili farkında olmadan kullanıyorsunuz. Zaten dili, dini farkında olmadan kullandığınızda, bilincini taşıyamadığınızda doğru düşünemiyorsunuz demektir.
Sormadınız ama buradan bağlantılı bir yere geçeceğim: Felsefileşmiş medeniyet toplumları dillerine olağanüstü derecede bakım gösterirler. Çünkü süreklice o dilin bilincini yaşamak durumundadırlar. Bu gibi dillerde dil bilgisi dediğimiz olay ortaya çıkar. Hepimiz -ana- dilimizi öğrendiğimizde dil bilgisini doğal olarak ediniyoruz, yani dil bilgisini ayrıca öğrenmeye hacet yok. Ama dilin bilincini taşımak amacıyla bize okullarda dil bilgisi öğretilir, kitaplar yazılır. Bazı büyük medeniyet dilleri özellikle dil bilgisine çok vurgu yaparlar. Arapça da böyledir, Yunanca da, Latince de, Fransızca da... Bizim en zayıf tarafımız Türkçeyi saymamamızdır. Bu da bizim düşünme kabiliyetimizin ne kadar eksik olduğunu gösteriyor. Çünkü düşüncelerin belirginliğini ortaya koymak için dile ağırlık vermeniz gerekir. Bu durumu -felsefileşmiş toplumlara ilâveten- bir de büyük dinleri taşıyan dillerde görüyoruz. Öteden beri İbranice, Arapça, Yunanca işlenmişlerdir. Yine büyük ihtimalle -yabancısı olduğum için fazla bir şey söyleyemiyorum ama-Sanskritçe, Çince de aynı şekilde… Bu diller çok işlenmişlerdir çünkü din taşıyıcısıdırlar. Dini anlamak babında o dile hâkim olmak mecburiyetindesiniz.
Yorumlar
Yorum Gönder